Getry uciskowe. Czy warto?

Szacowany czas czytania tekstu: 3 min.

Po raz pierwszy korzystne działanie getrów uciskowych stwierdzono w eksperymencie badającym metody zapobiegania zakrzepicy żył głębokich [1]. Z czasem zainteresowanie metodami kompresji objęło także środowisko medycyny sportowej. Obecnie zarówno profesjonalni sportowcy jak i osoby uprawiające sport rekreacyjnie korzystają z odzieży uciskowej jako narzędzia pomocnego w poprawie wyników na treningu, przyśpieszenia regeneracji [2] oraz zmniejszenia bólu mięśniowego i zmęczenia po treningu [3] [4] [5].

CEL

Celem przeglądu Effects of Wearing Compression Stockings on Exercise Performance and Associated Indicators: A Systematic Review (pol. Wpływ noszenia getrów uciskowych na wydajność podczas ćwiczeń oraz wskaźniki towarzyszące: Przegląd systematyczny) było zbadanie wpływu używania getrów uciskowych w trakcie treningu fizycznego lub innej aktywności fizycznej na wyniki podczas treningu oraz towarzyszące wskaźniki fizjologiczne.

METODOLOGIA BADANIA

W ramach przeglądu naukowcy przeanalizowali dostępne badania naukowe. Badania zawarte w przeglądzie przeprowadzone zostały na zdrowych osobach dorosłych, u których podczas wysiłku fizycznego zastosowano getry uciskowe o długości od stopy do kolana. Ponadto w badaniach skupiono się na zbadaniu wpływu działania getrów uciskowych na wyniki podczas treningu oraz czynniki towarzyszące, takie jak zmęczenie mięśni, regeneracja czy ból mięśni po treningu.

WYNIKI

Do przeglądu wybrano 21 spełniających kryteria badań naukowych. Spośród wszystkich badań zaledwie w 3 z nich potwierdzono pozytywny wpływ noszenia getrów uciskowych na wydajność podczas treningu lub po jego zakończeniu. W kolejnych 2 badaniach naukowcy nie udowodnili statystycznie znaczącego wpływu noszenia getrów na całą grupę badanych osób, jednak odnotowano potencjalnie pozytywne działanie takiego zabiegu u wybranych uczestników eksperymentu.

Z większości badań zauważono jednak pozytywne działanie kompresji na zmniejszenie zmęczenia i bólu mięśni bezpośrednio po treningu. Odnotowano także potencjalną możliwość poprawy regeneracyjnych mięśni po wykonanej aktywności fizycznej.

Pozytywny efekt getrów uciskowych został odnotowany przy zastosowaniu kompresji o wartości 20-30 mmHg. 

Getry uciskowe a poprawa wyników podczas treningu

Trzy spośród 21 badań potwierdziło pozytywny wpływ getrów uciskowych noszonych podczas treningu na ogólną wydajność. Znacznie większa ilość badań potwierdziła jednak pozytywny wpływ kompresji na zmniejszenie poziomu zmęczenia mięśni po treningu oraz bólu bezpośrednio po treningu jak i po kilkunastu godzinach od zakończenia wysiłku.

Jednym z głównych powodów, dlaczego sportowcy decydują się na użycie getrów uciskowych podczas treningu jest oczekiwanie poprawy występu za sprawą potencjalnych efektów fizjologicznych [6]. Zalicza się do nich między innymi lepszy powrót żylny, który przyśpiesza usuwanie metabolitów z pracujących mięśni [7], zmniejszenie oporu naczyniowego [8], poprawa dokładności ruchu [9] oraz zmniejszenie uszkodzeń mięśni, stanów zapalnych i bólu [10] [11].

Co ciekawe, jedno z badań dowiodło poprawę efektu ergogenicznego u sportowców noszących getry uciskowe. Naukowcy odkryli u tych osób znaczną poprawę wyniku podczas biegu oraz podniesienie progów anaerobowych i aerobowych [12]. Pozytywny wpływ kompresji na poprawę efektu ergogenicznego tłumaczy się między innymi poprawą wsparcia biomechanicznego mięśni, co prowadzi do większej wydajności i mniejszych wydatków energetycznych [13].

Getry uciskowe a ból i zmęczenie mięśni

Niektóre z badań zawarte w przeglądzie dowodzą, że używanie getrów uciskowych może znacząco zmniejszyć zmęczenie mięśni po treningu [14] [15] [16] [17]. Tłumaczy się to potencjalnym wspomaganiem funkcjonowania mięśni. Potwierdzają to badania, w których odnotowano utrzymanie funkcjonowania mięśni podczas mniejszego lub całkowitego braku pogorszenia wyników podczas treningu.

W jednym z badań naukowcy przeprowadzili eksperyment z udziałem profesjonalnych biegaczy. Eksperyment polegał na wykonaniu czterech 10-kilometrowych biegów na czas z użyciem getrów uciskowych o różnych wartościach kompresji (w tym także 0 mmHg) [18]. Pomiary przeprowadzono na podstawie wyników skoku CMJ przed i po biegu. Wyniki wykazały, że wysokość skoku zmniejszyła się u osób wykonujących bieg kontrolny (kompresja 0 mmHg). Z kolei wynik w teście poprawił się po biegu z użyciem getrów uciskowych o niskiej i średniej wartości kompresji. Naukowcy twierdzą, że na wynik wpływ miało zmniejszenie zmęczenia mięśni u osób używających getrów uciskowych.

Wpływ getrów uciskowych na zmniejszenie zmęczenia wykazały także badania przeprowadzone na piłkarkach [19]. W celu przeprowadzenia pomiarów zawodniczki jednej drużyny podzielono na dwie grupy, z czego tylko jedna grupa używała podczas meczu getrów uciskowych. Obie grupy wykonywały test sprawnościowy przed i po meczu. Podczas pomiarów zauważono mniejsze zmęczenie mięśni u zawodniczek korzystających z getrów uciskowych.

Pozytywny wpływ na regenerację mięśni po treningu ma także masaż sportowy. Więcej na ten temat znajdziesz w artykule, który niedawno pojawił się na naszej stronie.

Inne potencjalne korzyści getrów uciskowych

Oprócz poprawy wyników podczas treningu, wspomagania funkcjonowania mięśni oraz zmniejszenia bólu mięśni, 15 spośród 21 badań wykazało także pozytywny wpływ używania getrów uciskowych na inne wskaźniki. Odnotowano między innymi zmniejszenie poziomu mleczanu we krwi [20] [21] [22] oraz aktywności fibrynolitycznej [23], jak również poprawę nasycenia tlenem w trakcie regeneracji [24]. Naukowcy dowiedli także, że kompresja miała pozytywny wpływ na wyniki podczas testu wysiłkowego [25].

WNIOSKI

Zaledwie w nielicznych badaniach naukowcy udowodnili, że noszenie getrów uciskowych podczas uprawiania sportu lub wykonywania innej aktywności fizycznej ma pozytywny wpływ na poprawę wyników podczas treningu. Istnieje jednak wiele dowodów na to, że kompresja może mieć pozytywne działanie na zmniejszenie zmęczenia i bólu mięśni bezpośrednio po treningu oraz zwiększenie możliwości regeneracyjnych mięśni do 48 godzin po wykonanej aktywności fizycznej.

źródła:

Mota GR, Simim MAM, Dos Santos IA, Sasaki JE, Marocolo M. Effects of Wearing Compression Stockings on Exercise Performance and Associated Indicators: A Systematic Review. Open Access J Sports Med. 2020;11:29-42. Published 2020 Jan 22. doi:10.2147/OAJSM.S198809

Izabela Bartosiewicz

Ukończyłam Japonistykę i Etnolingwistykę nabywając umiejętności z języków angielskiego, japońskiego, włoskiego, komunikacji interkulturowej i tłumaczeń. Sport był zawsze istotną częścią mojego życia. Jako stypendystka rządu japońskiego, przez rok prowadziłam badania nad językiem piłkarskim na Uniwersytecie Kyoto Sangyo. Obecnie większość czasu przebywam w Korei Południowej, gdzie zdobywam kolejne doświadczenia językowe i kulturowe. Prowadzę portal www.speaksporty.pl, na którym dzielę się praktycznymi materiałami wspierającymi sportowców i trenerów w nauce języka angielskiego.

Dodaj komentarz