Ból odcinka lędźwiowego, komputer, depresja – czy to się łączy?

Szacowany czas czytania tekstu: 6 min.

W dzisiejszych czasach życie staje się coraz bardziej zautomatyzowane. Ilość czasu spędzanego przed komputerem wzrasta, co wpływa na zmniejszenie aktywności fizycznej. Tym samym narażenie na różnego rodzaju choroby i schorzenia układu mięśniowo-szkieletowego stało się poważnym problemem zdrowotnym [1-32].

Ból krzyża odczuwa ponad 80% całej populacji, zwłaszcza pracownicy biurowi, którzy utrzymują statyczną pozycję przez długi czas. Zostało to zbadane w kilku badaniach [2], [3], [4]. Przewlekły ból krzyża oznacza, że dyskomfort utrzymuje się od 3 do 6 miesięcy.

Pacjenci z przewlekłym bólem krzyża cierpią z powodu ograniczeń w normalnym życiu domowym i towarzyskim, trudności finansowych i interpersonalnych oraz wielu innych powiązanych problemów [6]. Ostatnio częstotliwość występowania przewlekłego bólu krzyża rośnie [7], a Jorgensen [8] w swojej publikacji zawarł, iż koszt leczenia przewlekłego bólu w Stanach Zjednoczonych nadal wzrasta z powodu wielokrotnych wizyt na izbie przyjęć pacjentów z przewlekłym bólem krzyża. Inne, niedawno przeprowadzone badanie wykazało, że około 20% dorosłej populacji w Europie cierpi na przewlekły ból krzyża [9]. 

Przyczyny bólu w odcinku lędźwiowym są zróżnicowane i złożone pod względem układu mięśniowo-szkieletowego, psychologicznego i społecznego. Ostatnie publikacje wskazują, że przewlekłemu bólowi krzyża zwykle towarzyszy ciężka depresja, a także upośledzenie czynnościowe z powodu silnego dyskomfortu [12], [13], [14]. Pokazuje to jak znacząca jest zależność pomiędzy depresją a bólem pleców.

W innym badaniu, w którym opisano związek między depresją a bólem pleców [15] dowiedziono, że osoby z niespecyficznym ostrym i podostrym bólem pleców mają wyższe wskaźniki depresji (BDI). W szczególności pacjenci w wieku od 40 do 80 lat z bólem dolnej części pleców mogą wymagać opieki psychologicznej.

Jednak przyczyny powiązania bólu krzyża i depresji nie są jeszcze jasne i brakuje wystarczających badań dotyczących czynników wpływających na depresję u pacjentów z przewlekłym bólem krzyża. Według ostatnich badań tylko 33% pacjentów z ostrym bólem krzyża wyzdrowiało w ciągu 3 miesięcy, a 65% nadal cierpiało na przewlekły ból nawet po 1 roku. Nie można przecenić znaczenia kontynuacji leczenia i dobrego systemu opieki zdrowotnej dla pacjentów z przewlekłym bólem krzyża [17].

Ból pleców łatwo przekształca się w chorobę przewlekłą, a biorąc pod uwagę obciążenie zdrowotne i społeczne osób cierpiących z powodu przewlekłego bólu pleców, istotne jest zapobieganie bólowi krzyża. [18]. Dlatego celem tego badania było zbadanie związku między depresją a elementami ruchowymi występującymi w codziennym funkcjonowaniu i aktywności fizycznej.

Metody

Uczestnicy

Badanie to zostało przeprowadzone od maja 2018 r. do grudnia 2018 r. z udziałem 32 pracowników biurowych, u których stwierdzono nieswoisty przewlekły ból krzyża. 

Procedura badawcza

Niniejsze badanie zostało przeprowadzone w celu zbadania związku między poziomem depresji a wskaźnikiem BMI, poziomem zaburzenia czynnościowego, natężeniem bólu, czasem korzystania z komputera i czasem ćwiczeń pracowników biurowych z nieswoistym przewlekłym bólem krzyża. BMI uczestników obliczono na podstawie wzrostu i wagi badanych. Czas korzystania z komputera i czas ćwiczeń mierzono w ciągu tygodnia. Do określenia poziomu depresji u badanych wykorzystano Inwentarz Depresji Becka (BDI). Wskaźnik upośledzenia czynnościowego Oswestry (ODI) i numeryczna skala oceny bólu (NPRS) zostały wykorzystane do oceny upośledzenia czynnościowego i intensywności bólu występującego u pracowników biurowych z nieswoistym bólem krzyża.

Wyniki

Ogólna charakterystyka uczestników została przeanalizowana poprzez badanie cech fizycznych, takich jak wzrost, waga, wskaźniki: BMI, BDI, ODI, NPRS, czas korzystania z komputera i czas ćwiczeń. 

Wyniki analizy przedstawiono w tabeli 1.


Średni wzrost 32 badanych wynosił 169,9 ± 7 cm, średnia masa ciała 65,94 ± 10,1 kg, a BMI 22,75 ± 2,61. Czas korzystania z komputera wynosił 38,52 ± 16,26 h tygodniowo, a czas ćwiczeń w tygodniu 2,13 ± 1,68 h.

Do oceny rodzaju i nasilenia depresji wykorzystano wskaźnik BDI (Beck depression Inventory); Wyniki tego badania podsumowano następująco: wynik mieścił się w skali 0–63, wynik w granicy 0–9 oznaczał brak objawów depresji. Od 10 do 15 punktów to łagodne stany depresyjne, 16–23 punktów to umiarkowane stany, a 24–63 punkty to ciężkie stany depresyjne. 

Trzydziestu dwóch uczestników miało depresję na poziomie 10,13 ± 6,95. Wśród nich u 12 badanych (37,5%) zdiagnozowano depresję na poziomie 17,42 ± 6,3 punktów.

Do oceny upośledzenia czynnościowego z powodu przewlekłego bólu krzyża zastosowano kwestionariusz ODI (Oswestry disability index) [21]. Narzędzie składa się z dziesięciu elementów: intensywność bólu, higiena osobista, dźwiganie przedmiotów, chodzenie, siedzenie, praca biurowa, spanie, czynności towarzyskie, życie seksualne i lokomocja związana z ruchem codziennego życia. Po podzieleniu całkowitego wyniku przez 45 punktów, wynik obliczano jako 0–20% zaburzenia łagodne, 21–40% zaburzenia umiarkowane, 41–60% lub więcej –  zaburzenia ciężkie. Im wyższy wynik, tym większy stopień upośledzenia czynnościowego.
Wskaźnik ODI u 32 pacjentów wyniósł 14,44 ± 8,45. Wśród nich 23 pacjentów z lekkim upośledzeniem czynnościowym uzyskało wynik 10,46 ± 3,85 (32%), a 9 pacjentów z ciężkim upośledzeniem czynnościowym wynik 25,78 ± 4,84 (28,13%). 

Nasilenie bólu oceniano za pomocą NPRS. Skala ta waha się od 0 punktów oznaczających brak bólu do 10 punktów odpowiadających bólowi nie do zniesiena. Ocena bólu uczestników w niniejszym badaniu wyniosła 3,97 ± 1,81.

Korelacja między cechami ogólnymi i klinicznymi a depresją

Tabela 2. przedstawia wyniki analizy różnicy korelacji między BDI, ODI, NPRS, czasem korzystania z komputera, czasem ćwiczeń i BMI.
Wskaźnik upośledzenia czynnościowego (r = 0,419, p <0,05) koreluje najbardziej ze wskaźnikiem rodzaju i nasilenia depresji, a następnie z czasem użytkowania komputera (r = 0,369, p <0,05). Ponadto istniała silna korelacja między wskaźnikiem upośledzenia czynnościowego i odczuwanym bólem (r = 0,677, p <0,01). 

Korelacja między wskaźnikiem upośledzenia czynnościowego Oswestry a wskaźnikiem depresji

Wśród przeanalizowanych wskaźników ODI, dbanie o własne zdrowie (r = 0.539, p < .01) oraz przebywanie w pozycji stojacej (r = 0.519, p < .01) wykazały znaczącą zależność w stosunku do zmniejszenia ryzyka depresji. Ponadto odnotowano związek pomiędzy życiem towarzyskim (r = 0.421, p < .05), lokomocją (r = 0.381, P < .05), chodzeniem (r = 0.357, p < .05).

Dyskusja

Zrozumienie aspektów psychiatrycznych, takich jak depresja u pacjentów z przewlekłym bólem, jest jednym z najważniejszych czynników skutecznego leczenia. W kilku badaniach wykazano już, że depresja, lęk lub inne zaburzenia nastroju mogą prowadzić do większego bólu u pacjentów z bólem krzyża [23] [24]. Jest to zgodne z wynikami tego badania; istnieje istotna korelacja między ODI i BDI (P <0,05).

W tym badaniu stwierdzono istotną korelację (P <0,05) między czasem korzystania z komputera a nasileniem depresji, a wiele badań podaje, że czas korzystania z komputera wpływa na depresję [25][26][27].

Ze względu na różnice między uczestnikami w odczuwaniu bólu, w tym badaniu nie stwierdzono korelacji między intensywnością bólu a poziomem depresji. Odkrycia te sugerują, że zwykłe zmniejszenie intensywności bólu nie jest skuteczne w łagodzeniu depresji u pracowników biurowych z nieswoistym przewlekłym bólem krzyża.

Okazało się, że BMI oraz czas ćwiczeń nie były skorelowane z występowaniem depresji. Jest to zgodne z wynikami Robertsa i Kaplana [29], którzy dowiedli, że nie ma istotnej korelacji między otyłością a depresją.

Podsumowując, ważne jest, aby zadbać o mobilność odcinka lędźwiowego, aby skutecznie walczyć z depresją pracowników biurowych z nieswoistym przewlekłym bólem krzyża.

W niniejszym eksperymencie niektóre elementy badania zaburzeń czynnościowych były istotnie skorelowane z występowaniem depresji (takie jak opieka osobista, utrzymywanie pozycji stojącej, życie towarzyskie, lokomocja i chodzenie). Do takich samych wniosków doszli Lenze, Rogers [32] w badaniu “The association of late-life depression and anxiety with physical disability: a review of the literature and prospectus for future research”. W tych badaniach wykazano istotną korelację upośledzenia czynnościowego z depresją u pacjentów z przewlekłym bólem lędźwiowego odcinka kręgosłupa o ograniczonej sprawności fizycznej i trudnościami w wykonywaniu codziennych czynności. 
Dlatego uważa się, że u pacjentów z przewlekłym bólem pleców występuje także depresja ze względu na nie tylko trudności z czynnościami codziennymi, tj. chodzenie i utrzymywanie pozycji stojącej, ale także problemy z przemieszczaniem i aktywnością społeczną.

Wnioski

W tym badaniu zidentyfikowano współzależność między występowaniem objawów depresji, zaburzeniami w obrębie odcinka lędźwiowego i czasem korzystania z komputera przez pracowników biurowych z nieswoistym przewlekłym bólem krzyża. 

Na podstawie tego badania wykazano, że w celu radzenia sobie z depresją pracowników biurowych z nieswoistym przewlekłym bólem krzyża wymagana jest poprawa funkcjonowania przy spełnianiu potrzeb fizjologicznych, a także poprawy chodu, pozycji stania i przemieszczania

Ponadto, aby zmniejszyć depresję, istnieją inne sposoby na zmniejszenie ilości czasu spędzanego przy komputerze lub zmniejszenie stresu psychicznego, który może być spowodowany korzystaniem z komputera.

Źródła:

Hong, SoungKyun & Shin, DooChul. (2020). Relationship between pain intensity, disability, exercise time and computer usage time and depression in office workers with non-specific chronic low back pain. Medical Hypotheses. 137. 109562. 10.1016/j.mehy.2020.109562.

Czy są tu z nami Trenerzy personalni?

Serdecznie zapraszamy do grupy na Facebook’u Trenerzy Bardzo Personalni.
Znajdziesz tam praktyczne wskazówki, które wzniosą Twoje kompetencje trenerskie na wyższy poziom. Razem z trenerami Krystianem Kaczmarkiem i Błażejem Wesołowskim dzielimy się doświadczeniem i wiedzą zarówno dotyczącą warsztatu jak i biznesu trenera. Dołącz do nas jeśli chcesz rozwijać się pod okiem specjalistów 🙂

Diana Wiśniewska

Od wielu lat interesuje mnie szeroko pojęta aktywność fizyczna. W przeszłości był to taniec współczesny, następnie jazda konna, aż w końcu trafiłam na siłownię. Wtedy narodziła się pasja do treningu siłowego. Obecnie jestem trenerem personalnym. Ukończyłam wiele szkoleń z zakresu dietetyki jak i treningu. W Wielkiej Brytanii ukończyłam rok zerowy na kierunku „Health and Life Sciences” na Coventry University, a obecnie jestem studentką Wychowania Fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Sport stał się dla mnie wspaniałą drogą, na której każdego dnia realizuję się zarówno fizycznie jak i intelektualnie.

Dodaj komentarz