Aktywność fizyczna a przebieg infekcji COVID-19

Szacowany czas czytania tekstu: 4 min.

Amerykańskie Centra Kontroli i Zapobiegania Chorobom (CDC) zidentyfikowały czynniki ryzyka wystąpienia ciężkiego COVID-19. Zaliczono do nich między innymi wiek, płeć (mężczyzna) i obecność chorób współistniejących, takich jak cukrzyca, otyłość i choroby układu krążenia. Wciąż jednak brakuje danych dotyczących wpływu regularnej aktywności fizycznej na albo na przebieg choroby COVID-19, mimo że brak aktywności fizycznej jest dobrze udokumentowanym czynnikiem ryzyka wielu chorób przewlekłych, w tym związanych z ciężkim przebiegiem COVID-19 [1,2].

Amerykańskie wytyczne dotyczące aktywności fizycznej wzywają wszystkich dorosłych do uprawiania przez co najmniej 150 minut tygodniowo umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej. Podobne wytyczne są promowane w wielu krajach w oparciu o mocne dowody potwierdzające, że regularne ćwiczenia fizyczne skutkują szerokim zakresem korzyści zdrowotnych [3,4]. Można oczekiwać, że regularnie podejmowana aktywność fizyczna może złagodzić proces choroby COVID-19. Powszechnie wiadomo, że wraz z podejmowaniem regularnej aktywności poprawia się funkcja odpornościowa, a osoby regularnie aktywne mają mniejszą częstość występowania, nasilenia objawów i śmiertelność z powodu różnych infekcji wirusowych [7–9]. Aktywność fizyczna zmniejsza ryzyko ogólnoustrojowego zapalenia, które jest głównym czynnikiem powodującym uszkodzenie płuc wywołane przez COVID-19 [10]. Ponadto ćwiczenia fizyczne korzystnie wpływają na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, zwiększają pojemność płuc i siłę mięśni oraz poprawiają zdrowie psychiczne [3,11]. Są to mechanizmy, dzięki którym regularna aktywność fizyczna może odegrać ważną rolę w łagodzeniu dotkliwości pandemii COVID-19, oprócz jej korzystnego wpływu na wiele chorób przewlekłych.

Celem niniejszych badań było porównanie wskaźników hospitalizacji, przyjęć na oddziały intensywnej terapii (OIOM) i śmiertelności w przypadku pacjentów z COVID-19, którzy nie podejmowali żadnej aktywności fizycznej, wykonywali sporadyczną aktywność lub konsekwentnie przestrzegali wytycznych dotyczących aktywności fizycznej.

Metody

W niniejszym badaniu udokumentowano aktywność fizyczną w ciągu 2 lat poprzedzających lockdown w marcu 2020r.
Badanie zostało przeprowadzone w Kaiser Permanente Southern California, który jest zintegrowanym systemem opieki zdrowotnej obsługującym około 4,7 miliona mieszkańców Południowej Kalifornii w 15 ośrodkach medycznych.

Kryteria kwalifikacji do badań obejmowały członków planu zdrowotnego KPSC w wieku 18 lat i starszych z pozytywnym wynikiem testu COVID-19 lub zdiagnozowanych w okresie od 1 stycznia 2020 r. Do 21 października 2020 r. uczestnicy byli zapisywani do KPSC przez co najmniej 6 miesięcy przed postawieniem diagnozy COVID-19.

Test EVS jest stosowany przy każdym spotkaniu ambulatoryjnym w ramach systemu KPSC od 2009 r. Asystenci medyczni lub pielęgniarki zadają pacjentom dwa pytania dotyczące ich nawyków związanych z ćwiczeniami w ciągu ostatnich 2 miesięcy lub więcej podczas przyjmowania w każdym ambulatorium: „Średnio, ile dni w tygodniu wykonujesz umiarkowane lub forsowne ćwiczenia (np. szybki spacer)?” i „Ile minut średnio spędzasz na ćwiczeniach na tym poziomie?”. Dostępne odpowiedzi dla dni to 0–7, a minuty są zapisywane jako 0, 10, 20, 30, 40, 50, 60, 90, 120 i 150 lub więcej. Odpowiedzi są rejestrowane w EHR każdego pacjenta [18-19].

Na potrzeby tego badania stworzono trzy kategorie aktywności fizycznej na podstawie amerykańskich wytycznych dotyczących aktywności fizycznej [3]: konsekwentne spełnianie wytycznych (EVS> 150 min / tydzień we wszystkich ocenach w okresie badania), całkowite niespełnianie wytycznych (EVS 0–10 min / tydzień we wszystkich ocenach) i umiarkowana aktywność (EVS 11–149 min / tydzień lub osoby ze zmiennymi miarami EVS).

Wyniki

Populacja badanych była w średnim wieku 47,5 lat (SD 17,0)  i obejmowała 61,9% kobiet. 6,4% konsekwentnie spełniało wytyczne aktywności fizycznej, a 14,4% było nieaktywnych, a pozostały odsetek uczestników kwalifikował się do kategorii „sporadyczna aktywność”. Pacjenci rasy białej w największym stopniu spełniali wytyczne dotyczące aktywności fizycznej (9,4%), następnie pacjenci azjatyccy (7,3%), latynoscy (5,5%) i afroamerykańscy (4,6%). Średni BMI wynosiło 31,2. 51,4% badanych nie miało chorób współistniejących, podczas gdy 17,4% miało tylko jedną, a 31,3% miało dwie lub więcej. Odsetek osób spełniających wytyczne dotyczące aktywności fizycznej był niższy wśród osób z chorobami przewlekłymi (w tym otyłością) i palących.

Spośród wszystkich chorych na COVID-19 8,6% było hospitalizowanych, 2,4% przyjęto na oddział intensywnej opieki medycznej, a 1,6% zmarło. Osoby, które konsekwentnie przestrzegały wytycznych aktywności fizycznej, rzadziej były hospitalizowane, przyjmowane na oddział intensywnej terapii i rzadziej umierały w związku z COVID-19 niż osoby, które były nieaktywne fizycznie lub wykonywały sporadyczną aktywność. Ponadto podobną zależność zaobserwowano w przypadku osób, które wykonywały sporadyczną aktywność, w porównaniu z tymi, którzy byli konsekwentnie nieaktywni.

Brak aktywności fizycznej zwiększa 2,26-krotnie prawdopodobieństwo hospitalizacji w porównaniu z konsekwentnym spełnianiem wytycznych. Ci, którzy wykonywali sporadyczną aktywność, mieli 1,89 razy większe prawdopodobieństwo hospitalizacji niż ci, którzy przestrzegali wytycznych aktywności fizycznej. Ponadto pacjenci niepodejmujący żadnej aktywności mieli większe szanse na hospitalizację niż pacjenci, którzy wykonywali jakąkolwiek aktywność. Poza wiekiem, ciążą i historią przeszczepu narządów, konsekwentne niepodejmowanie żadnej aktywności fizycznej zapewnia najwyższe szanse na hospitalizację z powodu COVID-19.

Pacjenci nieaktywni fizycznie mieli 1,73 razy większe szanse przyjęcia na OIOM niż pacjenci, którzy spełniali wytyczne aktywności fizycznej. Pacjenci, którzy wykonywali jakąkolwiek aktywność, mieli o 1,58 większe szanse na przyjęcie na OIOM niż ci, którzy konsekwentnie przestrzegali wytycznych.

Szanse zgonu były 2,49 razy większe u pacjentów nieaktywnych fizycznie w porównaniu z pacjentami, którzy konsekwentnie przestrzegali wytycznych aktywności fizycznej. Pacjenci, którzy wykonywali sporadyczną aktywność, mieli 1,88 razy większe prawdopodobieństwo zgonu niż ci, którzy przestrzegali wytycznych. Pacjenci, którzy byli nieaktywni fizycznie, mieli również większe ryzyko zgonu niż pacjenci, którzy wykonywali tylko sporadyczną aktywność.

Hospitalizacje, przyjęcia na OIOM i zgony wśród pacjentów z COVID-19

Wnioski

Konsekwentne przestrzeganie wytycznych dotyczących aktywności fizycznej było silnie związane ze zmniejszonym ryzykiem ciężkiego przebiegu COVID-19 wśród zarażonych dorosłych. W szczególności, w porównaniu z osobami, które nie podejmowały aktywności, ci, którzy konsekwentnie przestrzegali wytycznych, mieli mniejsze szanse na hospitalizację, przyjęcie na OIOM i zgon z powodu COVID-19. Nawet pacjenci wykonujący sporadyczną aktywność, która nie spełniała wytycznych aktywności fizycznej, mieli istotnie zmniejszoną szansę hospitalizacji i zgonu. 

Warto zauważyć, że całkowita bierność była silniejszym czynnikiem ryzyka ciężkich następstw COVID-19 niż jakikolwiek z podstawowych schorzeń i czynników ryzyka zidentyfikowanych przez CDC, z wyjątkiem wieku i historii przeszczepu narządu [1]. W rzeczywistości brak aktywności fizycznej był najsilniejszym czynnikiem ryzyka dla wszystkich wyników, w porównaniu z często cytowanymi modyfikowalnymi czynnikami ryzyka, w tym paleniem tytoniu, otyłością, cukrzycą, nadciśnieniem, chorobami układu krążenia i nowotworami.

Badacze zalecają aby organy zdrowia publicznego informowały wszystkie populacje o regularnym podejmowaniu aktywności fizycznej. Jest to najważniejsze działanie, jakie można podjąć, aby zapobiec ciężkiemu przebiegowi choroby COVID-19 i jej powikłaniom, łącznie ze śmiercią. To przesłanie jest szczególnie ważne, biorąc pod uwagę rosnące bariery utrudniające podejmowanie aktywności podczas lockdownu i innych ograniczeń związanych z pandemią. Wyniki niniejszego badania sugerują jasne i wykonalne wytyczne dotyczące zmniejszania ryzyka ciężkich następstw COVID-19.

Źródła:

Sallis R, Young DR, Tartof SY, et alPhysical inactivity is associated with a higher risk for severe COVID-19 outcomes: a study in 48 440 adult patientsBritish Journal of Sports Medicine Published Online First: 13 April 2021. doi: 10.1136/bjsports-2021-104080

Czy są tu z nami Trenerzy personalni?

Serdecznie zapraszamy do grupy na Facebook’u Trenerzy Bardzo Personalni.
Znajdziesz tam praktyczne wskazówki, które wzniosą Twoje kompetencje trenerskie na wyższy poziom. Razem z trenerami Krystianem Kaczmarkiem i Błażejem Wesołowskim dzielimy się doświadczeniem i wiedzą zarówno dotyczącą warsztatu jak i biznesu trenera. Dołącz do nas jeśli chcesz rozwijać się pod okiem specjalistów 🙂

Diana Wiśniewska

Od wielu lat interesuje mnie szeroko pojęta aktywność fizyczna. W przeszłości był to taniec współczesny, następnie jazda konna, aż w końcu trafiłam na siłownię. Wtedy narodziła się pasja do treningu siłowego. Obecnie jestem trenerem personalnym. Ukończyłam wiele szkoleń z zakresu dietetyki jak i treningu. W Wielkiej Brytanii ukończyłam rok zerowy na kierunku „Health and Life Sciences” na Coventry University, a obecnie jestem studentką Wychowania Fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Sport stał się dla mnie wspaniałą drogą, na której każdego dnia realizuję się zarówno fizycznie jak i intelektualnie.

Dodaj komentarz