Wczesna specjalizacja w sporcie: im wcześniej tym lepiej?

Szacowany czas czytania tekstu: 7 min.

Chociaż wielu młodych ludzi w Stanach Zjednoczonych nie spełnia amerykańskich wytycznych dotyczących aktywności fizycznej, ostatnie przeglądy sugerują, że ​​pewna część młodzieży angażuje się w nadmierny sposób w trening i specjalizację sportową 1 ,2, 3, 4, 5

W oświadczeniu z 2016 r. Amerykańskie Towarzystwo Ortopedyczne ds. Medycyny Sportowej (AOSSM) wskazało, że wczesna specjalizacja sportowa może zwiększać ryzyko kontuzji i wypalenia zawodowego.
AOSSM opisuje specjalizację sportową jako uprawianie konkretnego rodzaju sportu przez co najmniej 8 miesięcy w roku (około 3 sezony rocznie), z wyłączeniem innych aktywności fizycznych. Rodzice i trenerzy są uważani za insynuatorów motywowania dzieci do intensywnego treningu w jednej dziedzinie sportu, zaczynając od wczesnych etapów życia dziecka, szczególnie w pływaniu i gimnastyce.

Chociaż aktywność fizyczna jest niezbędna dla zdrowego rozwoju psychicznego i fizycznego, zbyt duża aktywność może powodować obrażenia, które mogą mieć długofalowe konsekwencje. W społecznościach o średnich i wysokich dochodach obozy sportowe i wakacyjne, wyjazdy klubowe oraz zawody w młodym wieku są szeroko dostępne. Mogą spodobać się rodzicom i młodzieży, którzy wierzą, że wczesna specjalizacja sportowa przyniesie korzyści w postaci dostania się do szkół średnich. Ponadto często uważa się, że taka specjalizacja umożliwi dostanie się do elitarnych zespołów.

Stosunkowo niewiele badań przeprowadzonych do tej pory skupiało się bezpośrednio na specjalizacji sportowej wśród młodzieży. Ponadto wyniki wcześniejszych badań nie były całkowicie spójne.

Celem niniejszego badania było określenie, czy młodzież specjalizująca się w określonej dyscyplinie sportowej jest narażona na zwiększone ryzyko kontuzji i czy osoby specjalizujące się w konkretnej dyscyplinie sportu są na takie kontuzje szczególnie narażone. Innymi słowy –  czy ryzyko kontuzji różni się w zależności od rodzaju uprawianego sportu.
Drugim celem było zbadanie, w jaki sposób tygodniowa ilość godzin treningu była związana z ryzykiem kontuzji i czy częściowo wyjaśniła związek między specjalizacją sportową, a ryzykiem kontuzji.
Ponadto naukowcy starali się sprawdzić, czy ilość godzin intensywnej aktywności w tygodniu była związana z ryzykiem, niezależnie od tego, czy młodzież specjalizuje się w sporcie.

TŁO

Specjalizacja sportowa staje się coraz bardziej popularna wśród młodzieży.

CEL

Zbadanie potencjalnego wpływu zależności pomiędzy specjalizacją sportową i objętością treningową na zwiększenie ryzyka kontuzji. Hipotezą dla badania było stwierdzenie, że specjalizacja zwiększa ryzyko kontuzji oraz że ryzyko to jest zależne od rodzaju dyscypliny sportu.

METODY

Przeprowadzono analizę na podstawie danych zebranych wśród 10138 młodych osób w badaniu Growing Up Today –  prospektywnym badaniu kohortowym młodzieży* w Stanach Zjednoczonych – i ich matkach.

*W prospektywnym badaniu kohortowym wyodrębnia się grupy osób, zanim wystąpią u nich np. objawy choroby, i poddaje się je obserwacji.

Aktywność oceniano za pomocą kwestionariuszy w 1997, 1998, 1999 i 2001 r. Specjalizacja sportowa została zdefiniowana jako uprawianie określonej dyscypliny sportu we wszystkich 3 sezonach tradycyjnego roku szkolnego (jesień, zima i wiosna) i brak uprawiania innych sportów przez wiele sezonów.  Historia urazów została dostarczona przez matki uczestników za pomocą kwestionariusza w 2004 r.

ANALIZA DANYCH

Do wszystkich analiz wielowymiarowych zastosowano modele proporcjonalnego ryzyka Coxa. Co to oznacza dla interpretacji wyników? Współczynnik ryzyka powyżej 1 wskazuje zmienną towarzyszącą, która jest dodatnio związana z prawdopodobieństwem zdarzenia.

  • HR = 1: Brak efektu (w naszym przypadku będzie równe z brakiem ryzyka urazu)
  • HR < 1: Zmniejszenie zagrożenia  
  • HR > 1: Wzrost zagrożenia (analogicznie – wzrost ryzyka urazu)

WYNIKI

W latach 1997-2003 około 18% (n = 1178) dziewczyn i 15% chłopców (n = 793) doznało co najmniej jednego urazu będącego wynikiem przeciążenia, naderwania więzadła krzyżowego przedniego (ACL) lub zdiagnozowano u nich zapalenie kości i szpiku / uraz kostno-chrzęstny (Wykres 1).

Wykres 1.

Zapalenie ścięgien było najczęstszym urazem. Zapalenie kości i szpiku / uraz kostno-chrzęstny był najmniej powszechnym urazem. 
U chłopców wiek nie był związany z ryzykiem, podczas gdy u dziewcząt ryzyko urazu znacznie spadło wraz z wiekiem (p = 0,006). 
Ryzyko urazu było podobne w przypadku młodzieży z nadwagą lub otyłością oraz osób szczuplejszych (P = 0,4 dla kobiet i P = 0,5 dla mężczyzn).

Łączną częstość występowania urazów sportowych tj. urazu więzadła krzyżowego przedniego (ACL) lub zapalenia kości i szpiku lub urazu kostno-chrzęstnego zaobserwowano wśród 4307 chłopców i 5706 dziewcząt.

Specjalizacja sportowa

W 1997 r. Około 58% uczestników uprawiało 1 sport przez ≥ 3 sezony.

Młodzież zaangażowana w specjalizację sportową (uprawiająca jedną dyscyplinę) była narażona na zwiększone ryzyko kontuzji (u dziewczyn współczynnik ryzyka [HR] wyniósł 1,69, u chłopców HR = 1,50).

W momencie uwzględnienia w analizie tygodniowej liczby godzin intensywnego treningu, zależność w stosunku do specjalizacji została osłabiona (HR dla dziewczyn 1,31) i nie było istotne wśród chłopców (HR, 1,19).

W analizach zauważyć można również, iż chłopcy, którzy specjalizowali się w baseballu lub gimnastyce mieli dwukrotnie większe ryzyko urazu od swoich rówieśników (Tabela 2).

Natomiast wśród dziewcząt w analizach zależnych od wieku, specjalizacja w bieganiu, pływaniu, piłce nożnej i gimnastyce niezależnie przewidywały wyższe ryzyko kontuzji. Zasugerowano również, że specjalizacja w siatkówce także zwiększa ryzyko.

Jednak po kontrolowaniu intensywnej aktywności przez wiele godzin w tygodniu wyniki zostały osłabione i żadne powiązania nie były znaczące.

Ilość aktywności

Ilość godzin intensywnej aktywności na tydzień były istotnym czynnikiem predykcyjnym późniejszych obrażeń, niezależnie od tego, czy w modelu uwzględniono specjalizację. 

Chłopcy i dziewczęta specjalizujące się w jednej dyscyplinie sportu uprawiali znacznie bardziej intensywną aktywność fizyczną (P <0,0001) – specjalizacja w wybranym sporcie wiązała się z większą ogólną aktywnością.

Zarówno wśród chłopców jak i dziewcząt średnia ilość godzin tygodniowo poświęcona intensywnej aktywności przewidywała wyższe ryzyko obrażeń (chłopcy: HR 1,04, dziewczyny: HR, 1,06). Ryzyko to nie było jednakowe we wszystkich dyscyplinach.

Większa ilość godzin spędzonych tygodniowo na treningach: biegowych, koszykówki, piłki nożnej i gimnastycznych wykazywała zwiększenie prawdopodobieństwa kontuzji zarówno wśród chłopców, jak i dziewcząt (Tabela 3).

Ponadto wśród chłopców, tygodniowa ilość treningu baseballowego (HR, 1,11) wiązała się ze zwiększonym ryzykiem, podobnie jak treningu siatkarskiego (HR 1,07) wśród dziewcząt.

Jeśli chodzi o całkowitą objętość energicznej aktywności, dziewczyny – nawet te angażujące się o 3 do 3,9 godziny tygodniowo mniej niż ich wiek (np. 16-letnia dziewczyna zaangażowana w 13 godzin tygodniowo intensywnej aktywności) – miały znacznie zwiększone ryzyko obrażeń (HR = 1,93) (Tabela 4).
U chłopców nie zauważono podobnego wzorca.

DYSKUSJA

Naukowcy doszli do wniosków, że wśród >11 000 młodzieży w całych Stanach Zjednoczonych obrażenia, takie jak naderwania więzadeł krzyżowych, czy urazy wynikające z przeciążeń są stosunkowo częste – szczególnie wśród dziewcząt. Ogólnie rzecz biorąc, młodzież specjalizująca się w jednej dyscyplinie jest bardziej narażona na kontuzje.

Wbrew naszym oczekiwaniom nie odkryto, że dziewczęta specjalizujące się w jakimkolwiek sporcie są narażone na większe ryzyko kontuzji po uwzględnieniu objętości.

Wzorce u chłopców były nieco inne i sugerują, że chłopcy, którzy specjalizują się w baseballu lub gimnastyce / cheerleading, mogą być bardziej jak ich rówieśnicy narażeni na rozwój obrażeń spowodowanych przeciążeniami. Podobnie jak badanie Jayanthi6 także to badanie wykazało, że całkowita liczba godzin tygodniowo poświęconych na energiczną aktywność była solidnym predyktorem ryzyka.

NIEPRAWIDŁOWOŚCI

Ważne jest, aby zdawać sobie sprawę z wystąpienia możliwych nieprawidłowości.

  • Nasze dane zostały zebrane za pośrednictwem własnego raportu; dlatego mógł wystąpić błąd pomiaru. 
  • Kontuzje były zgłaszane przez matki, które były dyplomowanymi pielęgniarkami*, a dane dotyczące aktywności były zgłaszane przez uczestników badania GUTS. W związku z tym błędy zaistniałe w trakcie zgłaszania aktywności fizycznej nie powinny mieć związku z błędami powstałymi podczas zgłaszania kontuzji. Mimo to, istnieje zbyt mało informacji na temat wpływu uczestników badania na oba rodzaje zgłoszeń.
  • Kolejnym ograniczeniem jest fakt, że ponad 90% badanych była rasy białej; dlatego nie wiadomo, czy wyniki można uogólnić na młodzież innych ras/grup etnicznych.
  • Nie odnotowano także informacji o wszystkich możliwych obrażeniach wynikających z przeciążeń.

*Badanie „Growing Up Today Study” (GUTS) zostało przeprowadzone poprzez rekrutację dzieci zarejestrowanych pielęgniarek uczestniczących w badaniu Nurses’ Health Study II” (NHS II).

Pomimo tych ograniczeń badanie ma wiele zalet

  • Duża ilość uczestników obejmujących młodzież z całych Stanów Zjednoczonych.
  • Zbadano specjalizacje ogólnie, a także specjalizację w obrębie konkretnych dyscyplin sportowych. 
  • Ponadto wykorzystaliśmy próbę populacyjną; jako takie wyniki powinny być możliwe do uogólnienia na szeroką gamę młodzieży. Ponieważ poprzednie obrażenia silnie przewidują przyszłe obrażenia, nasze skupienie się na obrażeniach początkowych stanowi ważną siłę i zapewnia, że ​​wyniki nie będą mylone przez historię obrażeń.

W niniejszym badaniu, a także we wcześniej przeprowadzanych badaniach kontrolnych wykazano, że młodzież zaangażowana w specjalizację sportową ma większą ogólną aktywność fizyczną. W tym badaniu przewidywało to u dziewczyn zwiększone ryzyko wystąpienia urazu po raz pierwszy. Inne prace naukowe sugerowały, że ci młodzi ludzie są bardziej narażeni na późniejsze obrażenia i obrażenia przewlekłe.

Podsumowując, wyniki wyraźnie pokazują, że w młodym wieku powinno się unikać wysokiego poziomu aktywności, która jest bardziej powszechna wśród młodzieży specjalizującej się w konkretnej dyscyplinie sportu.

WNIOSKI

Badanie, opublikowane w Orthopaedic Journal of Sports Medicine pomaga wyjaśnić niektóre niebezpieczeństwa związane ze specjalizacją sportową. Sportowcy, którzy koncentrują się na jednym konkretnym sporcie, ćwiczą częściej i intensywniej niż sportowcy, którzy tego nie robią.

Tak więc specjalizacja sportowa wiąże się z większą intensywnością aktywności sportowej i zwiększonym ryzykiem kontuzji.

Badanie sugeruje również, że specjalizacja sportowa niesie ryzyko, nawet jeśli jest rozważana oddzielnie objętości aktywności.

Rodzice i trenerzy powinni być świadomi, że istnieje próg objętości treningowej, po którego przekroczeniu aktywność fizyczna zaczyna działać na niekorzyść dziecka.

„To wspaniałe, że dziecko kocha sport i chce się angażować, ale musimy pamiętać o liczbie godzin spędzonych na grze” – powiedziała autorka badań Alison Field, profesor epidemiologii i pediatrii na Uniwersytecie Brown. – „Godziny sumują się dość szybko”.

Komentarz od specjalisty:

Fabian Ciapa

IG: @fabian.ciapa.trener

trener personalny

Specjalizacja sportowa to ukierunkowanie się na jedną, konkretną dyscyplinę. Z czym to się będzie wiązać z punktu widzenia treningowego i rozwojowego? Każda z dyscyplin skupia się na rozwijaniu innych zdolności. Uprawianie lekkoatletyki i trening sprinterski pozwoli przede wszystkim na trenowanie mocy, przyspieszenia i szybkości maksymalnej. Trening pływacki z kolei rozwija głównie wytrzymałość, a także uczy pracy oddechem.
Wniosek sam się nasuwa. W ten sposób rozwijamy tylko konkretne zdolności potrzebne nam w danej dyscyplinie. Na drugi plan schodzą te „mniej potrzebne” zawodnikowi. Prowadzi to do powstawania różnego rodzaju dysbalansów i przeciążeń w ciele, zwłaszcza u osób młodych, u których ciało ciągle się rozwija, a do zdrowego rozwoju potrzebuje bardziej wszechstronnego podejścia. Dobrą wiadomością jest fakt, że dziedzina przygotowania motorycznego idzie w kierunku ogólnego i holistycznego przygotowania sportowców z uwzględnieniem specjalizacji zawodnika, dbając o interdyscyplinarny rozwój i ogólną sprawność fizyczną. Do tego powinni dążyć rodzice – do rozwoju ogólnej sprawności fizycznej, która jest możliwa dzięki podejmowaniu różnych aktywności, a nie specjalizacji w jednej dyscyplinie.

Źródła

Injury Risk Associated With Sports Specialization and Activity Volume in Youth – Alison E. Field, Frances A. Tepolt, Daniel S. Yang, Mininder S. Kocher, 2019

Diana Wiśniewska

Od wielu lat interesuje mnie szeroko pojęta aktywność fizyczna. W przeszłości był to taniec współczesny, następnie jazda konna, aż w końcu trafiłam na siłownię. Wtedy narodziła się pasja do treningu siłowego. Obecnie jestem trenerem personalnym. Ukończyłam wiele szkoleń z zakresu dietetyki jak i treningu. W Wielkiej Brytanii ukończyłam rok zerowy na kierunku „Health and Life Sciences” na Coventry University, a obecnie jestem studentką Wychowania Fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Sport stał się dla mnie wspaniałą drogą, na której każdego dnia realizuję się zarówno fizycznie jak i intelektualnie.

Dodaj komentarz