Dlaczego kobiety niechętnie sięgają po ciężary?

Szacowany czas czytania tekstu: 4 min.

W celu utrzymania zdrowia układu mięśniowo-szkieletowego przez całe życie, American College of Sports Medicine (ACSM) zaleca dorosłym wykonywanie treningu oporowego co najmniej dwa razy w tygodniu (1). Jednak wielu naukowców (18) podkreśla, że tylko 20% kobiet trenuje siłowo dwa lub więcej razy w tygodniu. Tendencje w statystykach dotyczących treningu siłowego przedstawione przez Kruger i wsp. wskazują na znaczne różnice między płciami w poziomach uczestnictwa w treningu siłowym. Mężczyźni wykonują tę aktywność około 30% częściej niż kobiety (18). Tę różnicę dodatkowo potwierdzają ustalenia Hainesa (14), który z zespołem naukowców zauważył, że na każdą kobietę korzystającą z sekcji siłowni z wolnymi ciężarami przypadało około 27 mężczyzn korzystających z tego samego sprzętu (stosunek 27/1). 

W kontekście zapobiegania chorobom i promocji zdrowia, naukowcy zwracają uwagę na obszerne dowody wskazujące, że znacznie mniej kobiet w porównaniu z mężczyznami wykonuje trening oporowy. Te dowody są sprzeczne z obszerną literaturą badawczą, która podkreśla liczne fizyczne, psychologiczne i społeczne korzyści dla kobiet, które regularnie wykonują treningi oporowe (3,7 8,11,12). Najbardziej powszechne korzyści zdrowotne wynikające z treningu oporowego obejmują lepszą definicję mięśni, siłę, skład ciała, wydajność metaboliczną i gęstość kości (9,10,12,16,19,25), o czym powstał już artykuł “10 korzyści z treningu oporowego – przegląd badań

Rozbieżności w regularnych treningach oporowych między kobietami i mężczyznami (6, 11, 14) sugerują, że cenne może być zbadanie potencjalnych barier, które powstrzymują kobiety przed podejmowaniem tego typu aktywności. Jedną z takich przeszkód może być ogólna tendencja wielu kobiet do spędzania większości czasu na maszynach cardio zamiast na podnoszeniu ciężarów (11). Być może w przekonaniu, że ćwiczenia aerobowe przynoszą większe korzyści dla zdrowia i wyglądu ciała.

Aby to zilustrować, Dworkin (11) zauważył, że około 70% klientów korzystających z urządzeń cardio w centrach fitness to kobiety. Takie zachowanie jest wspierane przez Velija i Kumar (28) oraz Wachs (29), którzy sugerowali, że kobiety mogą być socjalizowane w młodym wieku, aby unikać postrzeganych jako „męskie” obszarów (np. siłownie) i prawdopodobnie są zachęcane do wykonywania czynności postrzeganych jako bardziej „kobiecych” (np. aerobik taneczny). Silne piętno ze względu na płeć nadal istnieje również w przypadku treningu oporowego, ponieważ wiele kobiet zgłasza obawy, że „nabrałyby masy” lub wyglądałyby „męsko”, gdyby trenowały siłowo (11). Takie rozbieżności w postrzeganiu treningu oporowego powodują, że kobiety rezygnują z tej aktywności i nie mogą odnosić korzyści, jakie daje ta aktywność wykonywana regularnie.

Biorąc pod uwagę rozbieżności między literaturą badawczą wykazującą, że regularny trening oporowy sprzyja zdrowiu układu mięśniowo-szkieletowego, a dowodami, że kobiety uczestniczą w tej aktywności znacznie rzadziej niż mężczyźni, w niniejszym badaniu przeanalizowano podstawowe motywy (tj. korzyści i bariery) w treningu oporowym, które doświadczają kobiety. Celem tego badania była zatem ocena zachowań, postrzeganych korzyści i barier w treningu oporowym wśród kobiet na uczelniach wyższych.

Badanie miało udzielić odpowiedzi na następujące pytania:
1) Jaki procent kobiet korzysta obecnie z wolnych ciężarów w klubach fitness?
2) Jakie są relacje między opisowymi zmiennymi, korzyściami i barierami w treningu oporowym?
3) Jakie korzyści, bariery i / lub zmienne demograficzne przewidują aktywność kobiet w klubach fitness podczas treningu oporowego?

METODY

W badaniu wzięło udział 116 studentek z publicznego uniwersytetu. Wiek badanych wahał się od 19 do 56 lat (średni wiek = 27,07 ± 8,79 lat), przy czym 87% populacji odpowiedziało, że są rasy białej (n = 101). Ponadto, studentki studiów magisterskich stanowiły 57,6% respondentek, a pozostałe 19% to studentki trzeciego roku, 10,3% to studentki czwartego roku, 7,8% to studentki drugiego roku i 4,3% studentki pierwszego roku (tabela 1.).

Analiza statystyczna

Dane zostały wprowadzone do programu do analizy danych. Aby odpowiedzieć na pierwsze pytanie badawcze dotyczące wykorzystania wolnych ciężarów w klubach fitness, oszacowano zmienne demograficzne i przedstawiono je jako wartości procentowe.
Aby odpowiedzieć na drugie pytanie badawcze, obliczono korelacje Pearsona dotyczące korzyści i barier oraz rodzaju i stopnia związku między nimi. Aby odpowiedzieć na trzecie pytanie badawcze dotyczące przewidywania treningu oporowego u kobiet, obliczono hierarchiczną regresję.

WYNIKI

Najbardziej pozytywnym wnioskiem z niniejszego badania było to, że kobiety zgłaszały uczestnictwo w treningu oporowym z częstotliwością przekraczającą wartości docelowe założone w programie Healthy People 2020. Spośród uczestniczek 39,6% spełniło wykonanie sugerowanej ilość ćwiczeń oporowych dla ogólnego stanu zdrowia, określoną przez organizacje takie jak ACSM (American College of Sports Medicine) jednak 34,2% przyznało, że w ogóle nie wykonywało treningu oporowego. Niemniej jednak odsetek kobiet, które zgłosiły, że podejmowały wysiłek w postaci treningu oporowego, przekroczył docelowy cel wynoszący 24% (21).

Znaczny procent kobiet w tym badaniu (~ 60%) nie podjął wykonywania ćwiczeń treningu siłowego, a inne aktywności były rzadziej przez nie podejmowane niż zalecane przez ACSM – mniej niż dwie sesje tygodniowo.

W analizie zmiennych uznanych za najbardziej istotne dla przewidywania udziału w treningu oporowym (tj. historia treningu oporowego, rozpoznanie fizycznych i psychologicznych korzyści zdrowotnych, postrzegane bariery czasu lub braku chęci oraz brak wiedzy), jedynie subiektywne odczucie bariery związane z czasem i brakiem chęci okazały się istotnymi predyktorami zachowań związanych z treningiem oporowym. 

Oznacza to, że osoby zgłaszające wyższy poziom postrzeganych barier czasu zgłosiły mniejszą chęć angażowania się w trening oporowy. Bariery w tej kategorii to: zbyt dużo innych zajęć, brak chęci i zbyt duża dyscyplina wymagana do ciągłego uczestniczenia w regularnym programie treningu oporowego. Odkrycie to jest zgodne z wcześniejszymi badaniami (15, 20), w których również ta zmienna była jedynym istotnym predyktorem podejmowania treningu oporowego i udziału w ćwiczeniach. Postrzeganie czasu jest względne i wysoce osobiste, więc być może zebranie informacji o działaniach, które są postrzegane jako bardziej priorytetowe lub ważniejsze, może ujawnić więcej szczegółów na temat tego, jak ta populacja decyduje się zarządzać priorytetami czasowymi.

Zajęcia z podnoszenia ciężarów przeznaczone wyłącznie dla kobiet lub wydzielona sala w klubie fitness może zmniejszyć niechęć kobiet, zwiększając w ten sposób motywację do podejmowania treningu oporowego. Biorąc pod uwagę wyniki tego badania, przyszłe interwencje mające na celu zwiększenie zaangażowania kobiet w trening oporowy powinny koncentrować się na pokonywaniu barier czasowych oraz zwiększaniu poczucia wiary we własne możliwości.

WNIOSKI

Wyniki aktualnych badań sugerują, że główną przeszkodą w podejmowaniu treningu oporowego przez kobiety na studiach jest brak chęci lub poczucie braku czasu. Ośrodki rekreacyjne na kampusie powinny rozważyć możliwość oferowania warsztatów poszerzających wiedzę przeznaczonych wyłącznie dla kobiet, aby zmniejszyć poczucie zastraszenia i osądu.

Brak wiedzy na temat wolnych ciężarów i innych form ćwiczeń oporowych może być najprostszą postrzeganą przeszkodą w w chęci podejmowania ćwiczeń treningu oporowego. Ośrodki rekreacyjne mogłyby wdrożyć kurs podnoszenia ciężarów dla kobiet, aby zwiększyć wiedzę na temat stosowania wolnych ciężarów wśród kobiet. Takie zajęcia nie tylko prawdopodobnie pomogłyby kobietom poczuć się pewniej w wykonywaniu ćwiczeń z wolnymi ciężarami, ale mogłyby również zmniejszyć ich poczucie zastraszenia, ponieważ będą czuły się bardziej komfortowo w atmosferze podnoszenia ciężarów.

Źródła

Hurley KS, Flippin KJ, Blom LC, Bolin JE, Hoover DL, Judge LW. Practices, Perceived Benefits, and Barriers to Resistance Training Among Women Enrolled in College. Int J Exerc Sci. 2018;11(5):226-238. Published 2018 May 1.

Diana Wiśniewska

Od wielu lat interesuje mnie szeroko pojęta aktywność fizyczna. W przeszłości był to taniec współczesny, następnie jazda konna, aż w końcu trafiłam na siłownię. Wtedy narodziła się pasja do treningu siłowego. Obecnie jestem trenerem personalnym. Ukończyłam wiele szkoleń z zakresu dietetyki jak i treningu. W Wielkiej Brytanii ukończyłam rok zerowy na kierunku „Health and Life Sciences” na Coventry University, a obecnie jestem studentką Wychowania Fizycznego na Akademii Wychowania Fizycznego w Krakowie. Sport stał się dla mnie wspaniałą drogą, na której każdego dnia realizuję się zarówno fizycznie jak i intelektualnie.

Dodaj komentarz